Mapa zachmurzenia — chmury na żywo

Mapa zachmurzenia dla Polski i Europy na żywo: stopień pokrycia nieba chmurami w procentach, chmury niskie, średnie i wysokie, prognoza godzinowa.

Mapa zachmurzenia pokazuje, jaka część nieba jest zakryta chmurami — w procentach, od 0% (bezchmurnie) do 100% (całkowite zachmurzenie). Dane pochodzą z modelu ECMWF i są aktualizowane wraz z kolejnymi wybiegami prognozy.

Piętra chmur

• Chmury niskie (do 2 km) — stratus, stratocumulus. Odpowiadają za szarą, bezbarwną pogodę i mżawkę, zimą utrzymują się całymi dniami.
• Chmury średnie (2–6 km) — altocumulus, altostratus. Często zwiastują nadchodzący front ciepły.
• Chmury wysokie (powyżej 6 km) — cirrus, cirrostratus, zbudowane z kryształków lodu. Powodują zjawiska optyczne, takie jak halo słoneczne.

Zachmurzenie a widoczność nieba

Do obserwacji astronomicznych i fotografii nocnej liczy się zachmurzenie całkowite poniżej 20%. Warto porównać mapę z prognozą godzinową w sekcji pogoda dziś, bo rozpogodzenia w Polsce trwają zwykle kilka godzin.

Zachmurzenie a opady i burze

Samo zachmurzenie nie oznacza opadu. Aby sprawdzić, czy z chmur pada, zestaw mapę z radarem opadów; szybko rosnące chmury cumulonimbus widać na radarze burzowym.

Zachmurzenie w Polsce — ile mamy słońca

Polska leży w strefie klimatu przejściowego, w której średnie roczne zachmurzenie wynosi około 65–70%. Najbardziej pochmurne miesiące to listopad, grudzień i styczeń — bywa, że stratus utrzymuje się nieprzerwanie kilka dni, a suma nasłonecznienia w grudniu spada do 20–30 godzin w skali miesiąca. Najpogodniejsze są maj, czerwiec i sierpień, z 220–280 godzinami słońca miesięcznie. Najwięcej słońca notuje się nad wybrzeżem i na Nizinie Szczecińskiej oraz na Wyżynie Lubelskiej, najmniej w Sudetach, Beskidach i na Pomorzu Środkowym.

Zachmurzenie a temperatura

Chmury działają jak koc termiczny. W bezchmurną noc powierzchnia gruntu wypromieniowuje ciepło swobodnie, dlatego temperatura potrafi spaść o 10–12°C w ciągu kilku godzin — stąd przygruntowe przymrozki w maju przy dodatniej temperaturze powietrza w ciągu dnia. Przy zachmurzeniu całkowitym spadek ogranicza się zwykle do 3–5°C. W dzień jest odwrotnie: gruba warstwa stratusa odbija promieniowanie i zimą utrzymuje temperaturę blisko zera przez cały dzień.

Skąd biorą się chmury

Chmura powstaje, gdy wznoszące się powietrze wychłodzi się do temperatury punktu rosy i zawarta w nim para wodna skondensuje na jądrach kondensacji — drobinach pyłu, soli morskiej lub aerozoli. Poziom, na którym to następuje, wyznacza podstawę chmury i można go oszacować: różnicę temperatury powietrza i punktu rosy w stopniach mnoży się przez 125 metrów. Przy 24°C i punkcie rosy 12°C podstawa cumulusów znajdzie się więc około 1500 m nad gruntem.

Wznoszenie powietrza wywołują cztery mechanizmy: konwekcja termiczna nad nagrzanym gruntem (typowe letnie cumulusy po południu), wymuszenie orograficzne po dowietrznej stronie Sudetów i Karpat, konwergencja w niżu barycznym oraz nasuwanie się cieplejszego powietrza na chłodniejsze na froncie ciepłym — stąd rozległe, jednolite pola altostratusa poprzedzające opad o kilkanaście godzin.

Jak korzystać z mapy w praktyce

Fotografowie i astroamatorzy powinni patrzeć nie tylko na zachmurzenie całkowite, ale też na warstwy: chmury wysokie zdradzają się mlecznym nalotem psującym kontrast, więc nawet 20% cirrusa potrafi zepsuć zdjęcie Drogi Mlecznej. Do fotografii wschodów i zachodów słońca najlepsze jest zachmurzenie 30–60% chmurami średnimi i wysokimi, które przyjmują barwy. Dla instalacji fotowoltaicznych liczy się przede wszystkim zachmurzenie niskie — stratus tnie produkcję do 10–20% wartości nominalnej, natomiast rozproszone chmury kłębiaste mogą chwilowo ją nawet podnieść przez odbicia od krawędzi chmur.

Średnie miesięczne zachmurzenie dla konkretnego miasta znajdziesz w archiwum pogody.